Home | Het Nedersaksisch
Werkgebied
Canon van OverijsselCanonkijker in beeld Tradities in Overijssel
Stichting IJsselacademie
Bezoek- en postadres:
Eikenstraat 20
8021 WX Zwolle
t 038 331 52 35
e info@ijsselacademie.nl

Het Nedersaksisch

23-9-2013
Overgrote meerderheid Europese Parlement wil meer steun voor bedreigde talen
Het Europese Parlement in Straatsburg heeft op woensdag 11-9-2013 met een grote meerderheid voor het rapport Alfonsi over ‘bedreigde talen’ (endangered languages) gestemd; 645 waren voor en maar 26 stemden tegen. Het rapport heeft het over tientallen bedreigde talen. 
 Alfonsi

 

 

 

 

De persconferentie van rapporteur Alfonsi


Het rapport van de Corsicaanse Europarlementariër François Alfsoni vraagt om meer steun voor onderwijs en projecten in kleine talen. Ook media en digitale initiatieven in zulke talen hebben meer steun nodig. Alfonsi vindt daarom dat kleine talen de mogelijkheid moeten krijgen om in de nieuwe beleidsperiode 2014-2020 mee te doen en te profiteren van alle programma’s en fondsen van de Europese Unie. Kleine talen en kleine taalprojecten staan nu vaak om allerlei redenen aan de kant. De EU had gedurende een periode een eigen budget waar minderheidstalen mee gesteund konden worden. Ze zijn daarmee opgehouden omdat er toen geen juridische basis voor zou zijn. Volgens een grote meerderheid is dat probleem nu opgelost. Het verdrag van Lissabon over cultureel en taalkundig erfgoed en het Handvest van grondrechten van de Europese Unie zijn voldoende basis voor Europese steun aan ‘bedreigde talen’. In het rapport wordt gesproken van ‘endangered languages’ (‘bedreigde talen / talen in gevaar’). Dat begrip is ontleend aan de Unesco, die een atlas van bedreigde talen gemaakt heeft. Nedersaksisch en Fries staan daarin als talen die ‘kwetsbaar’ zijn. Zo’n aanduiding past in hun rangorde van graden van gevaar, die loopt op van ‘bijna uitgestorven’ tot ‘kwetsbaar’.
De EU-resolutie is in de eerste plaats een initiatief van de minderheden in Frankrijk en is niet toevallig geschreven door iemand van Corsica. De initiatiefnemers willen dat alle EU-lidstaten die dat nog niet gedaan hebben, zo snel mogelijk het Europese handvest voor regionale talen en talen van minderheden tekenen en ratificeren. Dat geldt dan op zichzelf niet voor Nederland, want ons land deed dat al in 1998. Maar landen als Frankrijk en Griekenland moeten nog tekenen. Wel steekt de weigering van minister Plasterk dit voorjaar om het Nedersaksisch onder deel III te brengen, natuurlijk schril af bij het positieve Europese nieuws.

11-06-2013

Nedersaksisch weer een serieuze politieke zaak:
de stand van zaken rondom de erkenning van het Nedersaksisch
Naar aanleiding van de gebeurtenissen in de Tweede Kamer op 29 mei en 4 juni, verspreidde voorzitter Hans Gerritsen van koepelorganisatie SONT (Streektaalorganisatie in het Nedersaksisch Taalgebied) op 10 juni 2013 een rondzendbrief waarin hij een terugblik geeft en uitlegt wat er recent is gebeurd. Hier volgt een uitgebreide samenvatting van die brief.

Wat vooraf ging
In 2007 vond overleg plaats tussen de Nedersaksische overheden en SONT met toenmalig staatssecretaris van Binnenlandse Zaken Ank Bijleveld. De staatssecretaris liet weten een aanvraag voor het Nedersaksisch onder deel III positief te zullen benaderen indien aan twee eisen zou worden voldaan:
- decentrale uitvoering
- geen extra kosten en geen extra wet- en regelgeving voor het Rijk.
De Nedersaksische overheden zegden toe voor decentrale uitvoering te zullen zorgen, en lieten onderzoeken of aan de tweede eis zou kunnen worden voldaan.
Het onderzoek is verwoord in het rapport Nedersaksisch waar het kan van de hand van M. Herweijer en J.H. Jans (RUG). Daarin wordt uitgelegd dat het Nedersaksisch nu al onder 37 bepalingen kan worden erkend en dat daartoe geen juridische of financiële maatregelen van Rijkswege noodzakelijk zijn. Dit was de basis voor de aanvraag die door Raden en Staten in 2009 is onderschreven.

In maart 2010 is deze aanvraag aangeboden aan mevrouw Bijleveld, inmiddels demissionair minister van Binnenlandse Zaken in het kabinet Balkenende III (CDA, PvdA en CU). De staatssecretaris reageerde positief. Verder werd aangekondigd dat er een consultatie zou komen van andere departementen. Pas in 2012 is deze openbaar gemaakt, als onderlegger voor een afwijzend besluit van Minister Spies (Rutte I) in april 2012. Deze beslissing heeft geleid tot krachtige protesten van de Nedersaksische overheden, weerlegging van de argumentatie in de departementale consultatie door Herweijer, een protestbijeenkomst in Grollo en een digitale petitie die door ruim 10.000 mensen is onderschreven. De inhoudelijke weerlegging door Herweijer van wat de departementen naar voren hadden gebracht, is van belang omdat blijkt dat de departementen niet goed zijn geïnformeerd, dan wel op iets anders reageren dan op wat in het voorliggende voorstel te vinden is.

De draad oppakken bij Rutte II
Inmiddels heeft de Drentse gedeputeerde, de heer Rein Munniksma als coördinerend gedeputeerde, contact gezocht met minister Plasterk van Binnenlandse Zaken. Medio april 2013 bleek dat de minister niet bereid was de erkenning opnieuw aanhangig te maken omdat hij niet wenste in te gaan tegen de voorliggende negatieve adviezen van de andere departementen.

Ondertussen was opnieuw contact gezocht met Tweede Kamerleden. Nieuw was de bereidheid om in de vorm van een motie de erkenning aanhangig te maken. Op dit punt bleek steun bij CDA (Eddy van Hijum) en PvdA (Lutz Jacobi). Het moment dat gekozen werd was de behandeling van de Friese Taalwet. Voorafgaande aan de Kamerbehandeling, die uiteindelijk op 29 mei heeft plaatsgevonden, is daarom contact opgenomen met Kamerleden van de VVD, woordvoerder Aukje de Vries, en de regionale Kamerleden Arno Rutte, Han ten Broeke, Betty de Boer en Erik Ziengs. Ook is contact gelegd met de D66-fractie.

De resultaten van 29 mei en de stemming 4 juni 
Op 29 mei vond in het tweede gedeelte van het kamerdebat over de Friese Taalwet een heftige confrontatie plaats tussen de woordvoerders van CDA (Sander de Rouwe) en PvdA (Lutz Jacobi) enerzijds en de minister anderzijds. Overige fracties mengden zich niet in het debat, behalve D66 (kritisch) en VVD (inhoudelijk positief met vragen van financiële aard). In de ogen van de minister zou erkenning onder deel III grote budgettaire consequenties voor het Rijk met zich meebrengen. Dat zou voortvloeien uit mogelijke claims van burgers en organisaties die met de erkenning in de hand bijv. een tolk in de rechtszaal of vertaling van natuurkunde- en biologieboeken in het voortgezet onderwijs zouden kunnen afdwingen. De inzet van de Kamerleden van CDA en PvdA ten spijt kwam dit in het debat niet bij elkaar. Door CDA en PvdA is op 29 mei een motie ingediend waarin wordt gevraagd na overleg met de regionale overheden tot erkenning over te gaan. Deze motie is door de minister ontraden vanwege financiële consequenties.

In de dagen tussen het debat en de stemming op 4 juni is veel gecommuniceerd tussen Kamerleden, overheden en het SONT. Overheden en SONT hebben een brief opgesteld waarin de bezwaren van de Minister zijn weerlegd. De Kamerfracties van CDA en PvdA hebben hun motie afgezwakt tot het nemen van een eerste stap: overleg te entameren tussen de minister en de Nedersaksische overheden, Radboud universiteit (prof dr. M. Herweijer) en SONT om de verschillen in standpunten te onderzoeken. Desondanks werd deze op 4 juni niet aangenomen. Alleen de fracties van PvdA CDA, CU, SGP en Partij voor de Dieren stemden voor; de voorstanders in de VVD fractie bleken het pleit te hebben verloren. 
 
Hoe verder
Behalve een gevoel van grote teleurstelling is er bij het SONT ook veel respect en waardering voor de stevige inzet die door CDA en PvdA in het bijzonder door de Kamerleden Sander de Rouwe, Eddy van Hijum en Lutz Jacobi is gepleegd. Ook bij anderen, en binnen de VVD fractie vond SONT steun. Het Nedersaksisch is weer tot een serieuze politieke zaak geworden. Ook hebben wij in de media een kentering naar regionale trots kunnen waarnemen.

De vraag is: hoe verder. Bij de pakken neerzitten is voor het SONT geen optie. Juridische actie zien wij op dit moment niet als een vruchtbaar perspectief. Wij willen samen met de Nedersaksische overheden en onze adviseurs van de universiteit (RUG, Radboud) tot constructief overleg komen met het ministerie van Binnenlandse Zaken. Het is wenselijk dat de vermeende verschillen naast elkaar worden gelegd om tot een helder en feitelijk beeld te komen.
Meer informatie? Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.

 

Winkelmandje

VirtueMart
Uw mandje is momenteel leeg.

Tekst van de Maond
Bekijk hier alle teksten.
Nieuws
Streektaal in de zorgWoordenboek van de Overijsselse taalDigitale dossier Cursussen ambachtelijk hip

Disclaimer | Colofon | © 2011 Stichting IJsselacademie. Alle rechten voorbehouden.