Tromp de Vries
1917-2011

Op 1 januari j.l. overleed Tromp de Vries, een oude bekende van de IJsselacademie.
Tromp woonde op Urk, en was leraar Nederlands aan de “kleuterkweek” in Zwolle toen we hem leerden kennen. Al bij de aanvang van de schriftelijke dialectenquête die Henk Bloemhoff voor de IJsselacademie organiseerde, van 1978 tot 1981, was hij de vaste contactpersoon en informant voor Urk. Hij werd een prominent lid van het werkverband dialecten. Wat wist hij veel van het Urker dialect en wat kon hij mooie gedichten en verhalen schrijven. Twee boeken gaven we van hem uit: de Ùrker spùkkies: verhalen en versjes waarin hij het Urker volksleven beschreef (1981), en Leven en taal van het eiland Urk (1992), een publicatie waarin hij nader inging op de taal van Urk, maar waarin overigens wederom een flink aantal verhaaltjes van eigen hand opgenomen werd.
De bibliografie van Tromp de Vries die in de Ùrker spùkkies is opgenomen geeft een goed beeld van diens veelzijdigheid. Hij publiceerde in verscheidene tijdschriften over taal, geschiedenis, toponymie, de visserij en het volksleven van Urk, maar ook over godsdienstige onderwerpen. Met anderen richtte hij in 1981 de Stichting Urker Uitgaven op,waarna een lange serie boeken over Urk verscheen.
In de eerste tien jaar van het bestaan van de IJsselacademie publiceerde hij ook regelmatig in ons huisorgaan.
Uit Leven en taal van het eiland Urk kozen we een verhalend gedicht waarin Tromp veel mooie oude Urker woorden verwerkte. In het gedicht laat hij een moeder aan het woord die met pijn in het hart haar dochter naar de boot brengt; het meisje gaat voor de eerste keer als dienstmeisje naar het vasteland.

Een mimme bringt ’r maotjen nor de boot

Ier is je kómfertjen, oenze Merijtjen;
’k eaw er een nijt krepleppien in edoon,
in een mooi boezeltjen vor nor de lare,
in een ulletjen om mie nor de kark te goon.

Daor oor ik ’m toeten, waor binnen m’n dingen;
nee, ik bring je zelf wel nor de boot:
och keend, lestet liep je nog mit een briebel,
in nou, oenze Merijtjen, nou bin je al groot.

Ouw je maar goed, daor bij die vreemden,
want dienen, Merijtjen, dat valt niet mîe;
't wórt een mins niet egeven in z'n leven,
je taote èt et ok niet makkelik op zîe.

Dink er omme, bring Urk niet in skaande,
maar ouw je spek wel op je tafelbord,
in skreefje mimme nou maar gaaw een briefien
as er in je diensien mugelik wat an skort.

Koem vor je beginsel eut oor, Merijtjen,
wij eawen je et goeie bij ebrocht,
in over vier moonden is et Pîenster,
dan eaw ’k een nijt oorezer vor je ekocht.

Ei je dat pertretjen nou niet vergeten
in je psalmboekien van de suundesskoel;
in, oenze Merijtjen, lot je nooit linken,
dink maar an dat maotjen van Kleane Roel.

Dat ’s al de twiede toet, oenze Merijtjen;
malle mooien, ouw op mit dat gekreet,
ze vreten je daor niet op after Keuzen,
ier, dit is nog vor je van j’ouwe peet.

Kiek, een peperussien mit pupperdeminten;
die ouw je maar mooi vor in de kark,
je kunen er wel een preek lank op zukken,
wees er zeunig op, ze binnen arreg stark.

Nou, ier ei je dan een poes, Merijtjen,
gaaw, want et touw wórt al los egooid,
droog je tronen in beet op je tanen,
’t is gien goei’ Urker die et niet rooit.

Nou, daor gat ze dan, oenze Merijtjen,
“dag oor”, in kiek, nou lacht ze alwier;
“dag oor”, in nou kan ik wel kwinken,
“genacht oor”, in nou voel ik et ier.

mimme = moeder, maotjen = meisje, kómfer = koffer, krepleppien, boezeltjen, ulletjen = kledingstukken van de dracht, lestet = onlangs, briebel = snotneus, zîe = zee, skort = schort, hapert, nijt = nieuw, suundesskoel = zondagsschool, malle mooien = domme meid, Keuzen = Enkhuizen, peperussien mit pupperdeminten = zakje met pepermunt, zukken = zuigen, poes = zoen, tronen = tranen, tanen = tanden, kwinken = huilen.