Anderhalve eeuw Zwols. Vocaalveranderingsprocessen in de periode 1838-1972

Op donderdag 15 november promoveert de projectleider streektaal van de IJsselacademie, Philomène Bloemhoff-de Bruijn, aan de universiteit van Groningen. Haar proefschrift kreeg de titel Anderhalve eeuw Zwols. Vocaalveranderingsprocessen in de periode 1838-1972. In haar onderzoek kreeg zij de hulp van een groep enthousiaste sprekers van het binnenstads-Zwols.

Bloemhoff begint haar boek met een korte impressie van het leven in de negentiende-eeuwse stad en de positie van het Zwols in de samenleving van toen en nu. Zij noemt enkele kenmerkende elementen van het Zwols als stadstaal en gaat in op de taalverschillen tussen de taal van de binnenstad en die van enkele andere wijken. Vervolgens worden de 19de-eeuwse verhalen en gedichten, waarvan de meeste zijn gebruikt voor het vergelijkende onderzoek, één voor één besproken. Daarna volgen de bronnen voor het hedendaagse Zwols. 

Centraal in het Bloemhoffs onderzoek staan de vocaalveranderingen die zich gedurende een periode van 150 jaar hebben voltrokken binnen de taal van de stad Zwolle. Zij vergeleek de taal uit de 19de-eeuwse publicaties met het modern gesproken Zwols. Er blijken in die periode veel klinkerveranderingen te zijn opgetreden. Enkele daarvan vonden al plaats in de loop van de 19e eeuw en kunnen ook vrij nauwkeurig gedateerd worden, bijvoorbeeld de ontwikkeling waarbij zeen tot zien werd, neet tot niet, en waor (waar) en jaor (jaar) tot wöör en jöör.

Nadat alle klinkerveranderingen aan de orde zijn geweest, wordt een nadere analyse van de verschillende verschuivingen gegeven en wordt nagegaan of de veranderingen elkaar hebben beïnvloed of veroorzaakt. Dat blijkt niet het geval te zijn. Aan deze conclusie voegt de auteur er in het laatste hoofdstuk van het boek nog een aantal toe. Eén daarvan is dat de standaardtaal de veranderingsprocessen niet heeft veroorzaakt, maar soms in negatieve of positieve zin wel heeft beïnvloed. 
In een bijlage zijn de besproken 19de-eeuwse teksten in hun geheel afgedrukt.

 

Verkoopinformatie

Dit boek is uitverkocht.