Verhalend landschap

Bij nogal wat plaatsen of elementen in het landschap hoort een verhaal of past een naam. Oude en wezenlijke informatie over de omgeving, over de mensen die er werkten en woonden, en die vooral iets vertelt over de onderlinge samenhang en hun verbondenheid, ligt erin besloten en bevroren. Zo reiken veldnamen ons een schat aan kennis aan, leggen verbanden die we uit het oog waren verloren en bieden inspiratie voor de toekomst. Hoe kunnen we bereiken dat veldnamen op de kaart blijven staan, hoe krijgen ze een tweede leven?

In Overijssel is vanaf 1974 veel aan veldnamen- en ervenonderzoek gedaan. In sommige gevallen is het gekomen tot de uitgave van een veldnamenboek(je) voor het onderzochte gebied. In andere gevallen is het materiaal ongebruikt en onverwerkt blijven liggen. En in nog weer andere gevallen zijn onderzoek en uitgaven gedaan door particulieren of historische verenigingen. Een overzicht van wat er aan veldnamen- en ervenonderzoek is uitgevoerd en gepubliceerd ontbreekt.

Daarom inventariseert de IJsselacademie momenteel wat er aan veldnamen-, erven- en huizenonderzoek is gedaan. Doel van de inventarisatie is het realiseren van één digitale gegevensbank voor veldnamen met een digitaal-topografische weergave op kaart. Met veldnamen bedoelen we dan alle elementen in het landschap met een naam, dus ook wegen, water, boerderijen enzovoort. De veldnamenbank zal aan bezoekers de mogelijkheid bieden zelf veldnamen toe te voegen. Het programma zal daarom moeten voldoen aan gebruiksgemak en doorzoekbaarheid op naam en ligging van de namen.

Het oriënterende onderzoek is in eerste instantie gericht op 1. het bestaande materiaal dat in aanmerking komt voor opname in de gegevensbank en 2. naar soortgelijke initiatieven die zijn of worden ontplooid om tot een digitale gegevensbank van namen en verhalen te komen, gekoppeld aan hun geografische locatie. In de loop van 2016 zullen de eerste resultaten duidelijk worden.